Zgodnie z art. 173 Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że serwis Gminy Raków korzysta z plików "cookies". Użytkownik serwisu może zmienić w swojej przeglądarce internetowej ustawienia "cookies" tak, aby pliki te nie były używane. Brak zmiany ustawień przeglądarki będzie świadomym aktem woli i akcetpacji plików "cookies" pochodzących z niniejszego serwisu. Akceptuję warunki
 
A+ A A-

Wody powierzchniowe


Prawie cały obszar gminy Raków znajduje się w zlewni Czarnej Staszowskiej, która jest lewym dopływem Wisły. Jedynie wschodni kraniec miejscowości Rakówka znajduje się w zlewni Kacanki a zachodni kraniec miejscowości Papiernia znajduje się w zlewni Nidy. Główną rzeką gminy jest Czarna Staszowska.
Przy najwyższym zanotowanym w powyższym okresie stanie wody rzędna zwierciadła wody w profilu Raków wynosiła 221,91 m n.p.m.

Ponadto na terenie gminy znajduje się posterunek wodowskazowy Mocha w miejscowości Rakówka na rzece Łagowica, która uchodzi do zbiornika Chańcza w Rakowie. Dla tego posterunku dostępne są jedynie dane o stanach wody w okresie 1964-90. Najwyższy zanotowany w tym okresie stan wody to 410 cm co oznacza rzędną zwierciadła wody 220,69 m n.p.m. Najniższy stan wyniósł 170 cm (rzędna 217,29 m n.p.m.).

Na rzece Czarna Staszowska wybudowano w latach 1974-84 i przekazano do użytku w roku 1986 sztuczny zbiornik wodny „Chańcza”. Oprócz zapory, która znajduje się na terenie gminy Szydłów prawie cały zbiornik znajduje się w gminie Raków. Jego powierzchnia przy maksymalnym poziomie piętrzenia wynosi 455 ha. Pojemność całkowita zbiornika wynosi 23,8 mln m3 a pojemność powodziowa 9,6 mln m3. Pierwotnie celem budowy zbiornika była potrzeba regulacji przepływów Czarnej poniżej zapory i możliwość rozcieńczania zanieczyszczonych wód pochodzących z kopalni siarki „Grzybów”. Obecnie głównym zadaniem zbiornika „Chańcza” jest wyrównanie przepływów w korycie Czarnej Staszowskiej dla zapewnienia przepływu nienaruszalnego w korycie rzeki, zabezpieczenie potrzeb wodnych użytkowników poniżej zbiornika oraz ochrona przed powodzią doliny rzeki poniżej zapory. Ponadto zbiornik wykorzystywany jest do celów rekreacji i wypoczynku.

Jakość wód rzek Czarnej Staszowskiej i Łagowicy jest przedmiotem monitoringu. W roku 2002 wody Czarnej Staszowskiej zakwalifikowano do III klasy czystości według klasyfikacji ogólnej. O klasie zadecydowały zawartość zawiesiny, azotynów i miano Coli. Wody Łagowicy również zakwalifikowano do III klasy z tym, że o takiej kwalifikacji zadecydowały zawartość azotynów i miano Coli. Na jakość wód oddziałują przede wszystkim ścieki komunalne z nieskanalizowanych terenów osadniczych. Do Łagowicy odprowadzane są po oczyszczeniu ścieki z oczyszczalni w Łagowie i Rakowie.

Przedmiotem monitoringu jest również jakość wód w zbiorniku ”Chańcza”. W roku 2002 wody zbiornika zakwalifikowano do III klasy czystości, o czym zadecydowały zawartość azotynów i miano Coli. Natomiast wody zalewu badane na jazie sklasyfikowane zostały w klasie IV (niezadawalającej jakości). Rok wcześniej woda w zbiorniku spełniała wymogi II klasy czystości. Na jakość wody w zbiorniku oddziałuje nie tylko jakość wód w rzekach zasilających zbiornik tj. Czarnej Staszowskiej i Łagowicy, ale również dopływ substancji zanieczyszczających z obrzeży zbiornika poprzez spływ powierzchniowy lub podziemny. Niekorzystnym jest tu spontaniczny rozwój zabudowy letniskowej nie wyposażonej w odpowiednie urządzenia odprowadzania i oczyszczania ścieków.

Inwestycją, która powinna przynieść wymierne korzyści jest budowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w miejscowości Chańcza oraz kanalizacja miejscowości Życiny. Objęcie kanalizacją dalszych miejscowości gminy Raków należy spodziewać się w późniejszym okresie.

W rejonach o rozproszonej zabudowie, dobrym rozwiązaniem problemu oczyszczania ścieków mogą być oczyszczalnie przydomowe, które są bardziej korzystne w przypadku gospodarstw położonych w znacznej odległości od głównej sieci kanalizacyjnej.
 
Nieregularność przepływów głównych rzek gminy sprawia, że obszary położone w dnach dolin rzecznych są zagrożone zalaniem w czasie powodzi. Rzeka Czarna Staszowska jest obwałowana jedynie na bardzo krótkim odcinku w Rakowie. Rzeka Łagowica nie jest obwałowana. Zgodnie z art. 88f, ust.1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo Wodne (z późniejszymi zmianami) Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej sporządza mapy zagrożenia powodziowego, na których zgodnie z art. 88d, ust. 2 wymienionej wyżej ustawy przedstawia się obszary szczególnego zagrożenia powodzią. Dotychczas nie wykonano takich map dla gminy Raków. W związku z tym dla potrzeb niniejszym opracowaniu przyjęto granice terenów zalewowych na podstawie rozporządzenia wojewody kieleckiego z dnia 21 grudnia 1992 roku w sprawie określenia nieobwałowanych obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi uszczegółowione na podstawie analizy ukształtowania powierzchni terenu w dolinach rzecznych z uwzględnieniem zakoli, przewężeń, mostów i przepustów oraz innych przeszkód, jakie napotyka płynąca woda.

W zasięgu bezpośredniego zagrożenia powodziowego znajdują się stosunkowo nieliczne zabudowania mieszkalne. Najwięcej w Pułaczowie w zakolach Łagowicy oraz w centrum Barda wskutek utrudnionego odpływu a ponadto dwa gospodarstwa w Jamnie, po jednym gospodarstwie w Smykowie i w Korzennie. Poza tym w terenach zalewowych znajdują się głównie łąki, zadrzewienia i lasy a także pewna ilość stawów rybnych.

Warunki klimatyczne


Gmina Raków znajduje się w częstochowsko-kieleckiej dzielnicy klimatycznej.
 
Położenie Gminy na pograniczu dwóch makroregionów znajduje odzwierciedlanie w zróżnicowaniu warunków klimatycznych. W północnej części, leżącej w Górach Świętokrzyskich, opady atmosferyczne są wyższe. Średnie temperatury tego regionu są niższe, występuje również słabsze nasłonecznienie. Przeważają słabe wiatry zachodnie i północno-zachodnie.

Średnia liczba dni z pokrywą śnieżną w roku wynosi około 100. Przymrozki wiosenne występują do maja, niekiedy czerwca, a jesienne rozpoczynają się we wrześniu. Okres wegetacyjny (średnia temperatura dobowa powyżej 5°C) trwa około 210 dni. Południowa część gminy, leżąca w obrębie Pogórza Szydłowieckiego, pozostaje w klimacie cieplejszym. Wynika to przede wszystkim z niższych wysokości nad poziomem morza i mniejszego zróżnicowania morfologii terenu.

Urozmaicona rzeźba terenu części północnej powoduje również zróżnicowanie kierunku i prędkości wiatru.

W południowej części gminy na klimat lokalny oddziałuje zbiornik wodny Chańcza. Wpływ zbiornika przejawia się głównie zmniejszeniem kontrastów termicznych w otoczeniu zbiornika zarówno w skali dobowej jak i rocznej. Duża pojemność cieplna mas wody zgromadzonych w zbiorniku sprawia, iż w nocy zbiornik łagodzi spadki temperatury natomiast w ciągu dnia działa ochładzająco. Podobnie w przekroju rocznym zbiornik działa ochładzająco wiosną i latem natomiast jesienią w otoczeniu zbiornika zaznacza się lokalny wzrost temperatury. Różnice w szybkości nagrzewania i ochładzania powierzchni wodnej i lądu oraz brak przeszkód terenowych na tafli zbiornika powodują wzrost średniej rocznej prędkości wiatru na brzegach zbiornika.

Duże kompleksy leśne występujące na terenie gminy również mają nieco inny klimat niż tereny rolne czy tereny osiedli. Wpływ lasu na klimat lokalny również polega na łagodzeniu dobowych kontrastów termicznych a ponadto las powoduje spadek prędkości wiatru w przypowierzchniowej warstwie powietrza oraz dłuższe zaleganie pokrywy śnieżnej na wiosnę.

Różnice klimatu lokalnego występujące na terenie gminy są niewielkie i w związku z tym nie stanowią istotnego uwarunkowania determinującego możliwości zagospodarowania przestrzennego terenów gminy.

Pokrywa glebowa

 
Jakość pokrywy glebowej ma istotne znaczenie w procesie produkcji rolnej, co jest szczególnie ważne w przypadku gmin wiejskich, posiadających znaczne zasoby gruntów rolnych oraz ludności utrzymującej się z jej plonów.
 
Gmina Raków charakteryzuje się wysokim udziałem powierzchni użytków rolnych, których obszar 8339 ha stanowi około 44 % powierzchni gminy.  W strukturze użytków rolnych grunty orne stanowią zdecydowaną większość (około 80 %), łąki i pastwiska to około 19 %, natomiast powierzchnia sadów to obszar poniżej 1 % wszystkich użytków rolnych.
 
Gleby na terenie gminy są generalnie słabo urodzajne. Obszary występowania gleb dobrych i bardzo dobrych znajdują się w północnej i północno - wschodniej oraz częściowo północno - zachodniej części gminy (miejscowości Bardo, Koziel, Ociesęki, Radostów, Szumsko, Kolonia Szumsko, Zalesie). Są to gleby brunatne właściwe oraz bielice właściwe i pseudobielice. Zostały one sklasyfikowane w przedziale II – IIIb klas bonitacyjnych.
 
Na obszarach występowania lessów ulegających silnej erozji, oraz piasków, piasków gliniastych i glin, czyli w południowej części gminy, występują gleby klas IVa i IVb (miejscowości Chańcza, Głuchów). Gleby słabe i bardzo słabe występują na znacznym obszarze gminy, w pasie północno – zachodniej, środkowej i południowo - wschodniej części gminy.
 
Są to gleby lekkie, suche i jałowe, wytworzone z piasków i piasków gliniastych, zaliczane do klas V i VI (miejscowości Drogowle, Dębno, Głuchów Lasy, Mędrów, Nowa Huta, Pągowiec, Pułaczów, Raków, Rakówka, Smyków, Wola Wąkopna).

Roślinność


Obszar gminy Raków charakteryzuje się wyjątkową różnorodnością gatunkową roślin. Fakt ten wynika ze znacznego udziału lasów – 44,8 % powierzchni gminy i znacznego zróżnicowania warunków siedliskowych a także niskiej gęstości zaludnienia 31 os/km2.

Rozmieszczenie lasów na terenie gminy jest nierównomierne. Największe kompleksy lasów znajdują się na północny zachód od Rakowa pomiędzy miejscowościami Dębno, Mędrów i Ociesęki oraz w południowo wschodniej części gminy pomiędzy miejscowościami Chańcza i Rakówka. Zbliżonej wielkości, choć mniej zwarty kompleks znajduje się w miejscowości Papiernia. Nieco mniejsze kompleksy znajdują się pomiędzy miejscowościami Głuchów Lasy a Życiny oraz pomiędzy Szumskiem a rzeką Łagowicą a także na południe od Barda. Na północnych krańcach gminy lasów jest zdecydowanie mniej ze względu na występujące tu urodzajne gleby. Lasy porastają tam jedynie strome stoki wniesień Gór Świętokrzyskich oraz zbocza dolin potoków. Dlatego też mimo zróżnicowanych warunków fizjograficznych powierzchniowo dominują nizinne siedliska leśne. Siedliska borowe z dominującym borem świeżym zajmują 44 % powierzchni zalesionej, siedliska lasu mieszanego świeżego 13,8 %. Natomiast las mieszany wyżynny zajmuje tylko 4,7 %, a bór mieszany wyżynny zaledwie 1,6 %.

Stopień rozpoznania szaty roślinnej gminy jest zróżnicowany. Najlepiej rozpoznana jest ona w obszarach podlegających ochronie tj. w Cisowsko-Orłowińskim Parku Krajobrazowym i obszarze Natura 2000 „Lasy Cisowsko-Orłowińskie”, które w znacznej części się pokrywają. Granice tych obszarów nie pokrywają się z granicami administracyjnymi gminy. Niemniej jednak ze względu na znaczny udział terenu gminy w powierzchni tych obszarów chronionych, informacje dotyczące roślinności obszarów chronionych w znacznej mierze dotyczą również gminy Raków. Drzewostan lasów Cisowsko-Orłowińskiego Parku Krajobrazowego budują głównie sosna i jodła, takie gatunki jak olsza, dąb, buk, brzoza maja kilkuprocentowy udział. Z kolei osika, wiąz, grab, jesion, i klon stanowią jedynie domieszkę. Oprócz zbiorowisk leśnych na terenie parku występują zespoły roślinności torfowiskowej i turzycowiska. Zarówno na terenie parku jak i w obszarze Natura 2000 stwierdzono występowanie około 700 gatunków roślin naczyniowych, z czego ponad 50 to gatunki podlegające ochronie prawnej (ścisłej lub częściowej). Na terenie parku krajobrazowego stwierdzono występowanie 5 gatunków wpisanych do Polskiej Czerwonej Księgi Roślin. Są to wiśnia karłowata, wątlik błotny, sasanka wiosenna, wierzba borówkolistna i storczyk błotny.

Według standardowego formularza danych obszaru Natura 2000 „Lasy Cisowsko-Orłowińskie” w granicach obszaru występują następujące typy siedlisk wymienione w załączniku I Dyrektywy Rady 92/43/EWG:
•    2330 - Wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi;
•    3270 - Zalewane muliste brzegi rzek;
•    5130 - Zarośla jałowca pospolitego na wrzosowiskach lub murawach nawapiennych;
•    6230 - Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion - płaty bogate florystycznie);
•    6410 - Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion);
•    7110 - Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe);
•    7140 - Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea);
•    9110 - Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion);
•    9130 - Żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion);
•    9170 - Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum);
•    9190 - Pomorski kwaśny las brzozowo-dębowy (Betulo-Quercetum);
•    91D0 - Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi-Pinetum, Pino;
•    91E0 - Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion;
•    91P0 - Wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum);
•    91T0 - Sosnowy bór chrobotkowy (Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Peucedano-Pinetum.

Budowa geologiczna


Pod względem geologicznym gmina Raków usytuowana jest na pograniczu dwóch dużych jednostek geologicznych: trzonu paleozoicznego Gór Świętokrzyskich na północy i zapadliska przedkarpackiego na południu. Odzwierciedla się to w bardzo zróżnicowanej budowie geologicznej gminy tak pod względem stratygraficznym, litologicznym jak i tektonicznym. Granica pomiędzy tymi jednostkami na większości obszaru gminy przebiega mniej więcej wzdłuż doliny rzeki Czarnej, tylko na południowo-wschodnim krańcu gminy, w miejscowości Chańcza ma przebieg równoleżnikowy. W północnej części gminy przeważnie skały paleozoiczne przykryte są bezpośrednio czwartorzędowymi utworami lodowcowymi i wodnolodowcowymi oraz peryglacjalnymi. Z okresu zlodowacenia bałtyckiego pochodzą występujące tu lessy.

Podłoże geologiczne zapadliska przedkarpackiego budują głównie osady morza mioceńskiego wykształcone jako wapienie litotamniowe. Poniżej tych osadów zalegają na znacznej głębokości sfałdowane osady kambru wykształcone jako iłołupki, łupki i piaskowce. Utwory te odsłaniają się jedynie na bardzo małej powierzchni w Chańczy. Na wapieniach litotamniowych zalegają plejstoceńskie osady lodowcowe i wodnolodowcowe. Są to gliny zwałowe i ich residua; piaski i żwiry z głazami pochodzące z rozmytych moren; piaski i mułki lodowcowe i wodnolodowcowe. Najmłodszymi osadami są piaski eoliczne (częściowo zwydmione) a także holoceńskie piaski i żwiry wyściełające współczesne doliny rzeczne; torfy i namuły oraz osady deluwialne. Budowa zbiornika zaporowego na rzece Czarnej spowodowała, że współcześnie tworzą się stożki napływowe w miejscach gdzie cieki wodne uchodzą do zbiornika.

Trzon paleozoiczny Gór Świętokrzyskich buduje podłoże północnej części gminy. Na terytorium gminy znajduje się fragment mniejszej jednostki zwanej antyklinorium klimontowskim. Obszar ten ma budowę fałdową. Osie fałdów przebiegają z północnego zachodu na południowy wschód. W granicach gminy znajdują się fragmenty następujących antyklin i synklin: synklina bardziańska, antyklina Nowej Huty, synklina ociesęcka, antyklina ociesęcka, synklina cisowska, antyklina cisowska. Fałdy te budują głównie piaskowce, piaskowce kwarcytowe, mułowce iłowce i łupki kambru dolnego. Ponadto synklinę bardziańską budują łupki i szarogłazy sylurskie a także piaskowce i piaskowce kwarcytowe dewonu dolnego. Na terenie gminy występują również skały wulkaniczne. Są to diabazy, których powstanie wiąże się z orogenezą waryscyjską. Szereg odsłonięć diabazów znajduje się na zboczach wąwozów w miejscowościach Zalesie i Bardo. Ze względu na długotrwały okres wypiętrzenia masywu Gór Świętokrzyskich brak jest tu osadów mezozoicznych a osady trzeciorzędowe wykształcone jako wapienie litotamniowe występują na niewielkich obszarach w okolicy Rakowa. Przeważnie zatem, w północnej części gminy, skały paleozoiczne przykryte są bezpośrednio czwartorzędowymi utworami lodowcowymi i wodnolodowcowymi oraz peryglacjalnymi. Osady te wykształcone są najczęściej jako piaski i żwiry oraz gliny zwałowe i ich residua. Z okresu zlodowacenia bałtyckiego pochodzą lessy występujące w rejonie Barda, Szumska i Ociesęk. Najmłodsze holoceńskie osady to piaski pochodzenia eolicznego (częściowo w wydmach) oraz współczesne osady rzeczne oraz torfy.
  1. BIP
  2. e-Urząd

program rewitalizacji gminy rakow

 450 lecie lokacji Rakowa 200 

oze pixabay CC0 logo 250

projekt dziedzictwo kultura i przyroda

Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego gminy Raków - online

mpzp rakow gugik

Film promujący Raków

 film promujacy Raków

500 plus 500

przewodnik po gminie rakow
green velo
 
przekierowanie na stronę Rządowego Centrum Bezpieczeństwa
 
Obrona Cywilna Kraju
obrona cywilna kraju logo
 
log wfosigw PGN

 Wysokość dofinansowania: 80% kosztów kwalifikowanych.

Unieszkodliwianie wyrobów zawierających azbest z terenu gminy Raków
  wfosigw        nfosigw m
Zadanie dofinansowane ze środków WFOŚiGW w Kielcach w wysokości 35% kosztów kwalifikowanych
oraz  z NFOŚiGW w Warszawie w wysokości 50% kosztów kwalifikowanych
 
comenius
Rakowskie Aktualności Kwartalne
rakowskie aktualnosci kwartalne
Kalejdoskop kultury
rakowskie aktualnosci kwartalne

Banner STMiG2017

Segregujmy odpady
(zasady segregacji)
smieci m